جمعه ۵ خرداد ۱۳۹۶

آمادگي درسي در ايام نوروز

۱۳۹۵/۱۲/۲۳

 همان طور که مي‌بينيد، سال 1395 مثل برق و باد گذشت و تا به خودمان بجنبيم و آماده پذيرايي از سال جديد باشيم، نوروز هم از راه خواهد رسيد. اين نوروز با سال‌هاي قبل بايد براي همه شما داوطلبان عزيز فرق داشته باشد و پذيرايي شما هم منحصر به فرد باشد. حتماً مي‌پرسيد چرا؟ زيرا شما عزيزان امسال آزمون سراسري را در پيش داريد و لازم است تا از اين روزها بهترين استفاده را ببريد. اميدواريم که همه شما دوستان عزيز تصميم گرفته باشيد تا نوروز را به مطالعه و آمادگي براي آزمون سراسري بگذرانيد و از اين لحظات بهترين استفاده را ببريد. اگر اين طور است، در ادامه با ما همراه باشيد تا درباره چگونگي برنامه‌ريزي و مطالعه در ايام عيد صحبت کنيم.

1-    نقشه راه داشته باشيد
اولين قدمي که براي يک مطالعه موفق در دوره عيد لازم است، اين است که يک نقشه راه براي روزهاي باقي مانده تا کنکور تهيه کنيد. در اين نقشه راه، نقاط قوت و ضعف خود و کارهايي را که لازم است تا براي کسب يک نتيجه خوب انجام دهيد، در نظر بگيريد و وقت کوتاهي را به بررسي مطالب خوانده شده، مطالب خلاصه نويسي شده و تست‌هايي که زده‌ايد، اختصاص دهيد و شرايط خود را در هر درس بخوبي بسنجيد. بدون تعصب و مانند يک انسان بي‌طرف به خودتان در هر درس يک نمره دهيد تا به اين ترتيب، بهتر به وضعيت خود واقف شويد؛ سپس به اهميت آن درس در آزمون گروه آزمايشي خود و همين طور به ضريب آن در زير گروه‌هايي که شما به آن علاقه‌مند هستيد نيز يک نمره جداگانه دهيد. بعد با توجه به نمره ميانگين هر درس، زمان خاصي از برنامه درسي خود را در ايام نوروز به آن اختصاص دهيد.
2-   برنامه‌ريزي کنيد
بارها و بارها در مقاله‌هايمان از اهميت برنامه‌ريزي در کنکور سخن گفته‌ايم. باز هم تاکيد مي‌کنيم که برنامه‌ريزي به تلاش شما، جهت و نظم داده و شما را از سردرگمي و آشفتگي نجات مي‌دهد؛ پس دفتري تهيه کرده و براي تمام روزهاي عيد که قصد داريد آنها را به مطالعه اختصاص دهيد، برنامه‌ريزي کنيد. حتماً به خاطر داشته باشيد که بايد طبق امتيازهايي که قبلاً به درس‌ها داده‌ايد، زمان مناسبي را در برنامه درسي خود درنظر بگيريد؛ مثلاً اگر درس رياضي بالاترين امتياز را کسب کرده است، بايد بيشترين وقت را در برنامه درسي شما هم داشته باشد.
 در ايام عيد، هيچ درسي را کنار نگذاريد و سعي کنيد که به صورت متعادل درس بخوانيد. بعضي از دانش آموزان تصور مي‌کنند که چون در نيمسال اول درسي را نخوانده‌اند، حالا هم اگر بخواهند براي خواندن آن درس وقت صرف کنند نتيجه خاصي کسب نمي‌کنند و تصميم مي‌گيرند که اساساً آن درس را کنار گذاشته و درس ديگري را مطالعه نمايند. ممکن است که در همه مباحث آن درس به تسلط کامل نرسيد، اما در بخش‌هاي ساده‌تر آن حتماً مي‌توانيد مطالبي را بياموزيد و توانايي خود را افزايش دهيد، و اگر الان هم اين درس را نخوانيد در انتهاي کار مجبور خواهيد شد که آن درس را کلاً حذف کنيد؛ پس نگاهي به بودجه‌بندي آن درس بيندازيد و سپس قسمت‌هاي ساده‌تر يا بخش‌هايي را که ممکن است سؤالات بيشتري از آن بخش‌ها بيايد، مطالعه کنيد. همه شما داوطلبان عزيز، لازم است که به صورت متعادل و با گنجاندن تمام دروس در برنامه خودتان مطالعه کنيد؛ البته اين به آن معني نيست که براي همه دروس، زمان يکساني را در نظر بگيريد، بلکه به اين معني است که همه درس‌ها را در ايام عيد مطالعه کنيد. به طور خلاصه بايد اشاره کنيم که سعي کنيد در اين مدت در درس‌هايي که قوي هستيد، خود را در همان سطح نگه داشته و در درس‌هايي که ضعيف هستيد، خود را تقويت کنيد.
حالا با توجه به نقشه راه و راهنمايي‌هايي که کرديم، لازم است که يک برنامه جامع براي خودتان تنظيم کنيد و سپس با نظم و دقت آن را اجرا نماييد. آن گاه خواهيد ديد که سه يا چهار هفته در ايام نوروز براي شما ارزش چند ماه را خواهد داشت و شما جهش بزرگي به جلو خواهيد داشت. هرگاه بخواهيد که يک مجموعه کار آموزشي را به صورت کامل انجام دهيد يا يک مجموعه درسي را به طور کامل يا نسبتاً کامل دوره کنيد، برنامه جامع تنظيم کنيد. توصيه ما اين است که برنامه جامع را هيچ گاه براي کمتر از دو هفته يا بيشتر از چهار هفته طراحي نکنيد. در پايان اجراي برنامه جامع، بايد کارهاي انجام شده و انجام نشده را بررسي و ارزيابي کنيد.
  برنامه جامع را در داخل جداول يک برگ کاغذ A3 بنويسيد و آن را روي يک مقواي بزرگ بچسبانيد و به ديوار مقابل ميز تحرير خود نصب کنيد تا همواره در مقابل چشمانتان باشد. برنامه جامع، جايگزين دفتر برنامه ريزي نمي‌شود و به عنوان مکمل آن استفاده مي‌شود. روي مقواي بزرگ، علاوه بر جدول برنامه جامع، يک برگ کاغذ A4  که روي آن برنامه هفته را نوشته‌ايد، نصب کنيد. در پايان هر هفته، برگه مربوط به هفته قبل را برداريد و پس از جمع بندي کامل از کارهاي انجام شده و کارهاي انجام نشده، برگه مربوط به هفته بعد را نصب کنيد.برنامه جامع شامل چند ستون است، عنوان‌هاي اين ستون‌ها بترتيب عبارتند از: نام درس، تابلوي آموزشي، تصميمات و اهداف، منابع مطالعاتي پيشنهادي، ساير منابع اطلاعاتي، زمان براي سه هفته، زمان براي هفته اول، زمان براي هفته دوم و زمان براي هفته سوم.
 در ستون تابلوي آموزشي، ارزيابي خود را درباره وضعيت آموزشي تان در هر درس بنويسيد.در ستون تصميمات و اهداف، با توجه به وضعيت درسي خود، تصميماتي براي مطالعه و آمادگي بهتر در آن درس بگيريد. دقت کنيد که اين تصميمات قابل اجرا باشند؛ مثلاً يکباره تصميم نگيريد که طي سه هفته، دو بار، کتابي را دوره و تمام مسايل آن را حل کنيد و به چند صد تست هم پاسخ دهيد! بسته به ميزان آمادگي خود در يک درس، براي مطالعه دروس و يادگيري مطالب آن منابعي را در نظر بگيريد؛ مثلاً اگر در درسي ضعيف هستيد، کتاب درسي را بخوانيد، و اگر قبلاً آن درس را خوانده و خوب بلديد، به مرور يا تست زني آن درس اکتفا کنيد. ساير منابع دلخواه خودتان را نيز در ستون ششم اضافه کنيد.
در ستون تخمين و تقسيم زمان، پيش‌بيني کنيد که به طور کلي در ايام نوروز، چند ساعت وقت براي مطالعه داريد و براي مطالعه هر درس، چند ساعت مي‌توانيد اختصاص دهيد. اگر دانش آموز هستيد و تا روزهاي آخر اسفند به مدرسه مي‌رويد، توجه کنيد که زمان مطالعه شما قبل از شروع تعطيلات، کمتر است، و همچنين اگر مي‌خواهيد روزهاي اول عيد را تعطيل کنيد اين مدت را هم در نظر بگيريد. سعي کنيد که تخمين دقيقي از ساعات مطالعه خود داشته باشيد؛ مثلاً بگوييد که من در هفته اول مي‌توانم شصت ساعت درس بخوانم و سپس اين شصت ساعت را بين دروس مختلف تقسيم کنيد. اگر هنگام تنظيم برنامه روياپردازي کنيد و تصميمات بلند پروازانه بگيريد، نه تنها نتيجه بهتري کسب نخواهيد کرد، بلکه تمام زحمتي که براي تنظيم برنامه کشيده‌ايد به هدر خواهد رفت.
 پس از نوشتن برنامه جامع، برنامه روزانه‌تان را تنظيم کنيد. در برنامه روزانه براي هر روز حداکثر پنج درس را در نظر بگيريد. اگر مثلاً براي درس شيمي، ده ساعت در نظر گرفته‌ايد، مي‌توانيد آن را به چهار نوبت مطالعه دو و نيم ساعته يا پنج بار مطالعه دو ساعته تقسيم و روزهاي مطالعه را هم مشخص کنيد؛ مثلاً تصميم بگيريد که چهار نوبت در روزهاي شنبه، دوشنبه، سه‌شنبه و چهارشنبه، هر بار به مدت دو و نيم ساعت شيمي بخوانيد. تکاليف خود را نيز براي هر نوبت مطالعه مشخص کنيد؛ اينکه آيا فقط کتاب را مطالعه مي‌کنيد، مساله حل مي‌کنيد يا تست هم مي‌زنيد، و آنها را در ابتداي هر هفته برنامه روزانه در کنار برنامه جامع روي مقوا نصب کنيد، و در پايان هر روز و در پايان هفته، موارد اجرا نشده را در ستون آخر بنويسيد و پس از تصحيح و تعديل و تصميم‌گيري مجدد، آنها را به برنامه هفته بعد بيفزاييد.
3- دوباره کاري نکنيد
ما انسان‌ها اگر بتوانيم به ميل و اختيار خود رفتار کنيم، قطعاً کاري را انجام مي‌دهيم که به آن علاقه‌منديم. حتماً به اين نکته توجه داشته باشيد که موقع کار و مطالعه، سراغ قسمت‌هايي که راحت‌ترند و آنها را خوب بلديد، نرويد؛ زيرا انجام اين کار يعني اينکه شما در عمل، هيچ مطلب جديدي را در اين روزهاي مهم مطالعه نکرده‌ايد. البته به اين نکته نيز توجه داشته باشيد که دوباره کاري نکردن، به معني مرور و تکرار نکردن دروس نيست. تکرار با دوباره کاري و وقت کشي فرق مي‌کند، و اگر به شکل درست و منظم و با فاصله زماني درست انجام شود، کارايي و درک شما را خيلي بالا مي‌برد. تکرار مي‌تواند شامل مرور مطالبي باشد که قبلاً آنها را مطالعه کرده‌ايد و يا اينکه تست‌هايي را در يک موضوع خاص بزنيد و از طريق حل اين تست‌ها رفع اشکال کنيد.
 

4-   برنامه خود را براحتي تغيير ندهيد

خيلي طبيعي است که گاهمسايلي پيش مي‌آيد که غير منتظره هستند و برنامه ما را به هممي‌ريزند. در ايام عيد، اين مسايل ممکن است بيش از ساير مواقع وجود داشته باشد. ديد و بازديد، مهماني يا مسافرتي که شما را وسوسه کند و حتي تلفن يک دوست، از اين موارد هستند. در همه اين شرايط سعي کنيد تا از مواردي که باعث اتلاف وقت شما مي‌شود، دور شويد و برنامه خود را براحتي تغيير ندهيد؛ مثلاً با خود نگوييد: "حالا که مهمانان مورد علاقه من اينجا هستند و من هم فصل سوم درس شيمي را قبلاً کار کرده ام، وقت اين درس را به مهمان‌ها اختصاص مي‌دهم." مطمين باشيد که وقتي يک بار بتوانيد برنامه خود را به خاطر مسايل عيد راحت تغيير دهيد، ديگر نمي‌توانيد آن برنامه را تا به آخر محکم ادامه دهيد. به خود يادآوري کنيد که امسال، فقط همين امسال، وضعيت شما در عيد اين گونه است و در نوروز سال بعد مي‌توانيد با خيال راحت به کارهاي مورد علاقه تان بپردازيد. براي اينکه عوامل مزاحم را در ساعات مطالعه عيد به حداقل برسانيد، سعي کنيد  که مکان ديگري غير از خانه مانند کتابخانه‌هاي عمومي را براي مطالعه خود انتخاب کنيد. اگر انجام اين کار براي شما بنا به دلايلي امکان پذير نبود، مي‌توانيد در اتاق خود بمانيد، اما کارهايي براي نديدن مهمان‌ها و ... در برنامه خود داشته باشيد؛ مثلاً در اتاق را قفل کنيد يا در يادداشتي که پشت در اتاق مي‌زنيد، ضمن تبريک سال نو، به مهمانانتان گوشزد کنيد که طبق برنامه مطالعاتي، فرصتي براي حضور در بين آنها نداريد. نگران عکس‌العمل ديگران و رفتارهاي بعدي‌شان نباشيد و فقط به موفقيت خودتان فکر کنيد.

      در پايان تاکيد مي‌کنيم که افکار منفي و خود کم­بيني را از خود دور کنيد و باور کنيد که اگر خودتان بخواهيد و اراده کنيد، به هدف و مقصودتان خواهيد رسيد. توقع نداشته باشيد که تعطيلات چند روزه نوروز، همه عقب ماندگي‌هاي قبلي شما را جبران کند، و تصور نکنيد که طيّ اين چند روز، همه دروس را بايد خواند و تمام کرد و تست زد؛ بلکه اين طور بينديشيد که اين چند روز، فرصت خوبي است تا بتوانيد مقداري منظم‌تر و منسجم‌تر درس بخوانيد و مباحث و قسمت‌هايي را که در آنها ضعف داريد يا وقت نکرده بوديد بخوانيد، در برنامه خود بگنجانيد. اين نکته را نيز بدانيد که خوب استفاده کردن از تعطيلات نوروز، در روحيه شما اثر مثبت مي‌گذارد و اين موضوع، براي ادامه کارتان در روزهاي باقي مانده، بسيار مهم است.

کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به هفته نامه خبری و اطلاع رسانی پیک سنجش وابسته به سازمان سنجش آموزش کشور می باشد.